Columns van Michel Tomaello

Stacks Image 684

Veilige problemen

Een leven zonder problemen lijkt voor de meeste mensen een utopie of een mooi vooruitzicht. Jezelf nergens zorgen over hoeven maken. Geen problemen met financiën of werk. Geen aanvaringen met de mensen om je heen. Geen negatieve emoties om mee te worstelen. Geen lichamelijke klachten of kwalen. Geen problemen met familie, partner of kinderen. Moeilijkheden of problemen zijn een onderdeel van het menselijk bestaan. Wanneer ik je zou vragen of je van verrassingen houdt, zul je waarschijnlijk antwoorden met ja! Toch is dit niet helemaal waar. We houden alleen van verrassing wanneer het een leuke verrassing betreft. Wanneer een verrassing niet prettig is noemen we dit ineens een probleem.

Het leven als mens is zo ingericht dat we dagelijks worden geconfronteerd met ‘ongewenste’ verrassingen. Moeilijkheden zijn onderdeel van onze menselijke evolutie. Mogelijkheden om te kunnen groeien in de verschillende afdelingen van het aardse leven. Zonder problematiek zul je nooit worden uitgedaagd om creatief te zijn en een betere versie van jezelf te creëren.

Is je misschien wel eens opgevallen dat kinderen die zijn opgegroeid in een moeilijke of uitdagende omgeving veelal veel succesvoller zijn in het leven dan kinderen die opgroeien in een omgeving waar alles voorhanden is? Een omgeving waar zij alles kunnen verkrijgen wat hun hartje begeert. Kinderen met een lastige levensstart ontwikkelen een zeer krachtige ‘drive’ of wilskracht om zaken te bewerkstelligen zodat er in de toekomst geen herhaling van hun jeugd hoeft plaats te vinden voor henzelf, hun nageslacht of hun medemens. Problematiek is nu eenmaal het gereedschap van evolutie!

De kinderen die niet hebben hoeven knokken in hun begin jaren missen veelal deze wilskracht en nemen vaak alles voor lief of als vanzelfsprekend aan waardoor de wilskracht of ‘drive’ zich minder ontwikkelt om iets waardevols neer te zetten in het leven. Het is zeker niet ongebruikelijk dat “verwende” kinderen ontsporen wanneer ze iets ouder zijn.

Een mensenleven bestaat uit vele levensfases. Sommige levensfases zijn duidelijk waarneembaar zoals de zoon of dochter die uit huize gaat en het levensonderhoud zelf gaat dragen. Of in dit geval de moeder die ineens niemand meer heeft om voor te zorgen wanneer het laatste kind zelfstandig is geworden en op zichzelf is gaan wonen. Er zijn ook levensfases die niet zo duidelijk waarneembaar zijn maar wel invloed uitoefenen op ons als mens. Neem bijvoorbeeld de midlifecrisis van de man welke stilletjes het leven van diegene, op soms onvoorspelbare wijze, sterk kan beïnvloeden. In iedere levensfase zijn er drie of vier obstakels of problemen die genomen of opgelost dienen te worden. Problemen waarbij van ons wordt verlangd dat we een beslissing nemen of actie ondernemen waar enig risico aan is verbonden. Uitdagende of moedige beslissingen waarvan je niet weet wat ze in de toekomst zullen brengen en je niet verzekeren of de gemaakte keuze wel goed zal uitpakken.

Het kan zijn dat iemand niet in staat is of bang is om deze noodzakelijke beslissing te maken en creëert voor zichzelf een ‘veilig’ probleem. Wanneer in een bepaalde levensfase wordt verlangd om een risicovolle keuze te maken en de juiste actie te ondernemen in relatie tot een obstakel noemen we dit een ‘kwaliteitsprobleem’ en een kwaliteitsprobleem brengt je vaak in een andere levensfase.

Een veilig probleem kan bijvoorbeeld zijn dat men een depressie creëert die redelijk controleerbaar is zodat men kan blijven switchen van de ene emotie naar de andere zoals van neerslachtigheid of verdriet naar boosheid, irritatie of vastberadenheid. Deze emotionele achtbaan is een dan oneindige lus die continu de afleiding veroorzaakt van het werkelijke probleem dat bewust of onbewust wordt ontweken.

Vaak denkt men dan dat de depressie zelf het probleem is maar de depressie is in dit scenario een veilig probleem. Een afleidingsmanoeuvre of camouflage van het kwaliteitsprobleem. Bijvoorbeeld in het geval van de echtgenote die weet dat haar partner al vele maanden lang vreemdgaat maar waar de vrouw niet de moed heeft om haar man te verlaten en de vrouw hiervoor onbewust een depressie creëert om de noodzakelijke keuze te ontlopen die het kwaliteitsprobleem van haar verlangt.

Kwaliteitsproblemen kunnen te maken hebben met het wisselen van baan of carrière, een vaste relatie aangaan, een gezin beginnen, een relatie verlaten of het verhuizen naar een andere stad of een ander land. Veilige problemen zijn bijvoorbeeld sterke emotionele wisselingen, uitstelgedrag, twijfelen, verslavingen aan voedsel of andere middelen, anderen de schuld geven van jouw problemen, vermijden van beslissingen of je terugtrekken uit relaties.

Vaak wordt niet gezien dat een veilig probleem op de langere termijn veel meer schade veroorzaakt dan de uitdaging aangaan met een kwaliteitsprobleem. Het veilige probleem schept nieuwe patronen en gebruiken die later erg lastig zijn om te ontdekken en op te lossen. Veilige problemen lijken veilig omdat ze de schijn wekken ons te ‘beschermen’ tegen de angst van falen of niet goed genoeg zijn en hierdoor het gevoel verbloemen dat we niet geliefd zijn. Deze tactiek verlamd ons en zorgt dat men niets waardevols voor zichzelf of voor anderen durft neer te zetten in het leven als gevolg van de onbewuste angst voor mislukking.

Evolutie zit in het DNA van de mens en problematiek is het gereedschap van evolutie. Wanneer een specifiek probleem al vele jaren in je leven aanwezig is, is het hoogstwaarschijnlijk een veilig probleem! Wanneer je ontdekt dat je een veilig probleem huisvest en niet weet hoe dit kunt oplossen kun je altijd de hulp in roepen van een deskundig therapeut of coach die jou kan helpen met de ontdekking van wat er zich werkelijk afspeelt in je leven. Waar je knopen dient te hakken en leert hoe je jezelf voor de gek houdt.

Wanneer je weer verbinding maakt met de krachtige bron van de ziel in jezelf, zal geen obstakel te groot zijn, geen probleem te moeilijk en geen uitdaging te zwaar. De ziel geeft de inzichten, het doorzettingsvermogen en een heldere liefdevolle blik op de juiste richting in je leven. Zoek deze vonk weer op in jezelf en ook jij kunt het fenomeen ‘problemen’ vanuit een heel ander perspectief gaan zien en ervaren.

Michel Tomaello.
Terug naar overzicht